بلاکچین کارآمدی دولت به سبک ماسک: چه مشکلات و چه موفقیتهایی در راه است؟
نگرش نسبت به استفاده از فناوریهای جدید در واشنگتن تغییر کرده است. پیشنهاد ایلان ماسک، مدیرعامل تسلا و مشاور رئیسجمهور، برای استفاده از فناوری بلاکچین در خزانهداری ایالات متحده، بلاکچین و کاربرد آن در امور مالی دولتی را به کانون بحثهای جهانی تبدیل کرده است. به گفته ماسک، بخش زیادی از این حرکت ناشی از نگرانی درباره ناپایداری هزینههای فعلی دولت است. بلاکچین با دفاتر کل تغییرناپذیر و مسیرهای حسابرسی شفاف خود، به عنوان یک راهحل بالقوه برای مدیریت امور مالی عمومی گسترده، در انتظار استفاده است.
ماسک از یک سیستم اطلاعاتی یکپارچه حمایت میکند که میتواند پرداختها، مدارک و منابع دولتی را به صورت لحظهای ردیابی کند و بحثی را در جامعه فینتک درباره مزایا و معایب معرفی چنین ابزاری در سطح دولت برانگیخته است. این ایده جذاب است، زیرا بلاکچین به طور مؤثر وعده پاسخگویی، قابلیت ردیابی و عملیات ساده را میدهد. این تغییر، یعنی حرکت به سمت زیرساخت دولتی مبتنی بر بلاکچین، چالشهای متعددی را به همراه دارد که ممکن است فراتر از انتظارات دولت جدید باشد.
چالشهای مقیاس و امنیت
یکی از نگرانیهای ذینفعان در دنیای بلاکچین، مقیاس وسیع عملیات دولتی است. هر روز، دولت ایالات متحده هزاران تراکنش را در بخشهای مختلف انجام میدهد. قابلیت اجرای دیدگاه ماسک به دلیل پیچیدگی ذاتی آن زیر سؤال میرود. امنیت اثباتپذیری که فناوری بلاکچین باید در حین مدیریت میلیونها تراکنش روزانه ارائه دهد، بدون اینکه تحت فشار قرار گیرد، بسیار بزرگ است.
یکی از راهحلهای پیشنهادی ماسک، مدل ترکیبی است که از رولآپهای دانش صفر "Validium" استفاده میکند. سرعت و کارایی رولآپهای دانش صفر مدرن، که میتوانند صدها میلیون تراکنش را در روز مدیریت کنند، این پتانسیل را دارند که سهم هر شهروند از تراکنشهای دولتی را دستنخورده و قابل تأیید نگه دارند. ماهیت به سرعت در حال تکامل این فناوری، که در سالهای آینده برای مدیریت حجم تراکنشهای حتی بیشتر مقیاسپذیر است، نشان میدهد که این امر قابل دستیابی است.
چالشهای انسانی و زیرساختی
متأسفانه، این امر به خودی خود با موانعی همراه است، به ویژه در هنگام ادغام خدمات عمومی که تمایل به فعالیت به صورت جزیرهای دارند. تناقض بزرگ اینجاست که اظهارات ماسک درباره ناکارآمدی دولت به عنوان دلیلی برای این تغییرات میتواند یکی از بزرگترین دلایل عدم پیشرفت این طرح باشد. مانع واقعی در اینجا بیشتر از آنکه فناوری باشد، انسانی و غیرقابل تغییر است.
انتقال از سیستمهای قدیمی به زیرساخت مدرنتر بلاکچین، نه تنها بهروزرسانی نرمافزار، بلکه بازآموزی کامل نیروی کار را میطلبد. کارمندان دولتی که در بوروکراسی ریشه دواندهاند، به سیستمهای قدیمی عادت کردهاند و آموزش مجدد آنها کار کوچکی نخواهد بود. علاوه بر این، پایگاههای داده فعلی دولت، یک هزارتوی دادههای ضعیف مستند و غیرقابل درک هستند. استخراج و انتقال این دادهها به زیرساخت بلاکچین، خود یک وظیفه است که ممکن است به سرمایهگذاری جدی نیاز داشته باشد.
شفافیت و امنیت
شفافیت هزینههای فدرال نیز عاملی است که باید مورد توجه قرار گیرد. قدرت ذاتی بلاکچین و جذابیت بسیار ستوده آن در این است که به شهروندان اجازه میدهد نحوه تخصیص و هزینهکرد بودجه عمومی را ردیابی کنند. فرضیه ماسک میتواند سطحی از پاسخگویی را که تاکنون دیده نشده است، ایجاد کند و هر تراکنش، هر واگذاری قدرت و هر توزیع منابع را به صورت لحظهای برای عموم قابل مشاهده کند.
مشکل اینجاست که دادههای حساس دولتی، اطلاعات طبقهبندیشده یا شناسایی شخصی میتوانند بهطور خطرناکی در یک بلاکچین عمومی افشا شوند. پاسخ ماسک این است که سعی کند دادههای حساس را به کانالهای خصوصی در بلاکچین متصل کند و اطمینان حاصل کند که فقط افراد دارای مجوز مناسب یا از بخشهای خاص میتوانند به اطلاعات محرمانه دسترسی داشته باشند. از نظر تئوری، این امر نگرانی امنیتی را برطرف میکند و در عین حال قابلیت تأیید عمومی بلاکچین را حفظ میکند.
پتانسیل و پیامدهای اجتماعی
پیشنهاد ماسک میتواند به یک سیستم کارآمدتر و پاسخگوتر منجر شود. نیروی محرکه اجتماعی پشت این موضوع، انتقاد دیرینه از هزینههای بیهوده و تخصیص نادرست منابع است. همچنین این احتمال وجود دارد که با پاسخگوتر کردن مقامات دولتی، فرآیندهای دموکراتیک تقویت شوند. یک مرجع غیرمتمرکز تأثیر گستردهتری در توانمندسازی شهروندان از طریق دسترسی لحظهای دارد.
در این دیدگاه، جنبهای آیندهنگر وجود دارد. این موضوع یک سؤال عمیق را مطرح میکند. فناوری میتواند چالشهای حکمرانی انسانی را برطرف کند، اما ما با خطر تغییر اساسی در نحوه درک حریم خصوصی و پاسخگویی مواجه هستیم. همانطور که ماهیت حکمرانی را زیر سؤال میبریم، لازم است نقش بلاکچین و معنای نهایی آن برای آینده جامعه بهطور کلی، با دقت مورد بررسی قرار گیرد.