هجوم ایرانیان به کریپتو با سقوط ریال
استفاده از کریپتو در ایران در سال ۲۰۲۴ بهطور چشمگیری افزایش یافت، زیرا شهروندان به دنبال راهی برای فرار از آشفتگی اقتصادی و محدودیتهای مالی تحمیلی دولت بودند. طبق گزارش Chainalysis، خروج سرمایه کریپتو از ایران به ۴.۱۸ میلیارد دلار رسید که نسبت به سال قبل ۷۰٪ افزایش داشته است؛ زیرا اعتماد به سیستم مالی کاهش یافته و فشار تحریمها افزایش یافته است.
سقوط ریال و محدودیتهای دولتی
ایران به دلیل تحریمهای ایالات متحده، بهویژه پس از خروج واشنگتن از توافق هستهای ۲۰۱۵ در سال ۲۰۱۸، مدتهاست که از سیستم بانکی جهانی منزوی شده است. از آن زمان، ریال ایران نزدیک به ۹۰٪ از ارزش خود را از دست داده و تورم بین ۴۰ تا ۵۰٪ باقی مانده است. در دسامبر، دولت برداشتها از صرافیهای محلی کریپتو را متوقف کرد تا از خروج سرمایه جلوگیری کند، زیرا ریال به پایینترین سطح تاریخی خود رسید.
جستجوی امنیت مالی فراتر از دور زدن تحریمها
در حالی که فعالیت کریپتو ایران اغلب با دور زدن تحریمها مرتبط است، Chainalysis دریافت که بسیاری از خروجیها توسط افرادی انجام میشود که به دنبال امنیت مالی هستند، نه فعالیتهای غیرقانونی. بهطور خاص، بیت کوین (BTC) در زمانهای بحرانی ژئوپلیتیکی افزایش حرکت را نشان داده است. به عنوان مثال، در آوریل و اکتبر ۲۰۲۴، همزمان با افزایش تنشها بین ایران و اسرائیل، خروجیهای بیشتری ثبت شد.
پناهگاه مالی جهانی در زمان بحران
این روند فراتر از ایران است. در سطح جهانی، بیت کوین به یک پناهگاه مالی در زمان بحران تبدیل شده است و تراکنشهای مقاوم در برابر سانسور و قابلیت جابجایی فرامرزی را ارائه میدهد. با این حال، تلاشهای برای رعایت قوانین، دسترسی ایران به پلتفرمهای کریپتو را محدود کرده است. بین سالهای ۲۰۲۲ و ۲۰۲۴، ارتباط صرافیها با خدمات ایرانی ۲۳٪ کاهش یافته و تراکنشهای زیر ۱۰۰۰ دلار بیشترین کاهش را داشتهاند.
تشدید تحریمها و آینده کریپتو در ایران
ایالات متحده در سال ۲۰۲۵ با معرفی یادداشت ریاست جمهوری امنیت ملی، اجرای تحریمها را تشدید کرد و شبکههای مالی مرتبط با ایران را هدف قرار داد. با توجه به اینکه ایران روابط اقتصادی خود را با روسیه تعمیق میبخشد و در لیست سیاه FATF باقی مانده است، طبق گزارش Chainalysis، کریپتوکارنسی احتمالاً به عنوان یک جایگزین کلیدی برای ایرانیانی که با محدودیتهای مالی مواجه هستند، باقی خواهد ماند.