آینده دیفای روی اتریوم نیست؛ روی بیت کوین است
اتریوم در حال تقلا است و امور مالی غیرمتمرکز (DeFi) نیز به تبع آن آسیب دیده است. راهکارهای لایه ۲ (L2) باعث تکهتکه شدن نقدینگی شده و سرمایه را ناکارآمد کردهاند. در جستجوی راهحلهای بهتر، جامعه به سولانا روی آورده است، اما با اکوسیستمی مبتنی بر میمکوینها مواجه شده که توسط طرحهای پامپ و دامپ هدایت میشود، استخراجکنندگان نقدینگی را جذب کرده و این بلاکچین را به زمین بازی برای سفتهبازی و کلاهبرداری تبدیل کرده است.
دیفای نیاز به بازنگری دارد که به اصول اولیه بازگردد و با دیدگاه اصلی ساتوشی از یک سیستم مالی غیرمتمرکز همسو شود. تنها شبکهای که قادر به پشتیبانی از تکامل بعدی دیفای است، نه اتریوم است و نه سولانا؛ بلکه بیت کوین است.
چالشهای اتریوم و سولانا در دیفای
اتریوم زمانی خانه بیچون و چرای دیفای بود، اما امروز واضح است که این اکوسیستم در حال تقلا است. نقشه راه شبکه دائماً در حال تغییر است و هیچ مسیر روشنی برای پایداری بلندمدت وجود ندارد. راهکارهای لایه ۲ قرار بود اتریوم را مقیاسپذیر کنند، اما در عوض دیفای را به سیلوهای نقدینگی جداگانه تبدیل کردهاند. در حالی که L2ها هزینههای تراکنش را کاهش دادهاند، اکنون برای نقدینگی با یکدیگر رقابت میکنند، نه اینکه به یک سیستم مالی یکپارچه کمک کنند. نتیجه؟ یک چشمانداز تکهتکه که سرمایه را ناکارآمد میکند و پروتکلهای دیفای را سختتر مقیاسپذیر میکند.
راهکار پیشنهادی اتریوم - انتزاع زنجیره - در تئوری امیدوارکننده به نظر میرسد، اما در عمل شکست میخورد. مشکل اساسی، عدم همسویی ساختاری انگیزهها است و در نتیجه، اتریوم به تدریج در حال از دست دادن مزیت رقابتی خود در دیفای است. زمان آن رسیده که بپرسیم: آیا آینده دیفای میتواند در یک اتریوم تکهتکه شده باشد؟
با از دست رفتن مزیت رقابتی اتریوم، بسیاری از توسعهدهندگان و کاربران به سولانا روی آوردهاند. این بلاکچین شاهد افزایش ۸۳ درصدی فعالیت توسعهدهندگان نسبت به سال گذشته بوده و صرافیهای غیرمتمرکز (DEX) آن برای پنج ماه متوالی عملکرد بهتری نسبت به اتریوم داشتهاند. اما یک مشکل اساسی وجود دارد: رشد دیفای سولانا بر پایه برنامههای مالی پایدار بنا نشده است؛ بلکه توسط هیجان میمکوینها هدایت میشود. افزایش اخیر فعالیتها ناشی از نوآوری در امور مالی غیرمتمرکز نیست، بلکه ناشی از معاملات سفتهبازانه است.
پس از هیاهوی میمکوین TRUMP، ارزش کل استخراجشده از میمکوینهای سولانا بین ۳.۶ میلیارد تا ۶.۶ میلیارد دلار متغیر بود. این رشد دیفای نیست؛ بلکه یک موتور استخراج نقدینگی است که در آن سفتهبازان کوتاهمدت سود خود را کسب کرده و ادامه میدهند.
سولانا نقاط قوت واقعی دارد. سرعت و هزینه تراکنش پایین آن را برای معاملات فرکانس بالا ایدهآل میکند و اکوسیستم آن در شبکههای زیرساخت فیزیکی غیرمتمرکز (DePIN)، هوش مصنوعی و علم غیرمتمرکز (DeSci) پیشرفتهای قابلتوجهی داشته است. اما تسلط سفتهبازی میمکوینها، این بلاکچین را به زمین بازی برای کلاهبرداری و طرحهای پامپ و دامپ تبدیل کرده است. این پایهای نیست که دیفای به آن نیاز دارد. اگر هدف ساخت یک سیستم مالی پایدار باشد، سولانا پاسخگو نیست.
بازگشت به اصول اولیه: دیفای روی بیت کوین
زمان آن رسیده که به اصول اولیه بازگردیم و دیفای را بر روی بلاکچین اصلی یعنی بیت کوین - قابلاعتمادترین و غیرمتمرکزترین شبکه که توسط سالمترین پول در اقتصاد دیجیتال پشتیبانی میشود - بسازیم. این فقط یک نظریه نیست؛ دیفای بیت کوین در حال حاضر در حال رشد انفجاری است.
به اعداد توجه کنید: ارزش کل قفلشده (TVL) در دیفای بیت کوین از ۳۰۰ میلیون دلار در اوایل ۲۰۲۴ به ۵.۴ میلیارد دلار در ۲۸ فوریه ۲۰۲۵ افزایش یافته است - یک افزایش خیرهکننده ۱۷۰۰ درصدی. بخش استیکینگ بیت کوین در حال تسلط است و پروتکلهایی مانند Babylon (با ۴.۶۸ میلیارد دلار TVL)، Lombard (با ۱.۵۹ میلیارد دلار) و SolvBTC (با ۷۱۵ میلیون دلار) پیشتاز هستند. این امر نشاندهنده تقاضای فزاینده برای تبدیل بیت کوین به یک دارایی مولد بهجای یک ذخیره ارزش غیرفعال است.
دیفای بومی بیت کوین صرفاً در حال کپیبرداری از مدل اتریوم نیست؛ بلکه در حال پیشگامی مدلهای مالی جدید است. پیشرفتها در این فضا، استیکینگ دوگانه را معرفی کردهاند که به کاربران اجازه میدهد بیت کوین (BTC) را در کنار توکنهای بومی استیک کنند تا امنیت را افزایش داده و سود کسب کنند. در همین حال، رویکردهای نوآورانه برای توکنیزه کردن نرخ هش بیت کوین، قدرت استخراج را به وثیقهای برای وامدهی، وامگیری و استیکینگ تبدیل میکنند و کاربرد مالی بیت کوین را گسترش میدهند.
علاوه بر این، Ordinals و توکنهای BRC-20 باعث افزایش بیسابقه فعالیت تراکنشها شدهاند، بهطوریکه تعداد کتیبهها به ۶۶.۷ میلیون رسیده و ۴۲۰ میلیون دلار کارمزد ایجاد کردهاند - که نشاندهنده تقاضای فزاینده برای داراییهای توکنیزهشده روی بیت کوین است. واضح است که بیت کوین دیگر فقط طلای دیجیتال نیست؛ بلکه در حال تبدیلشدن به پایهای برای مرحله بعدی امور مالی غیرمتمرکز است.
آینده دیفای: بیت کوین در مقابل اتریوم و سولانا
آینده دیفای با بیت کوین گره خورده است، جایی که انگیزهها با ایجاد ارزش بلندمدت همسو هستند. برخلاف مدل تکهتکه اتریوم و اقتصاد سفتهبازانه سولانا، دیفای مبتنی بر بیت کوین بر پایه نقدینگی در سطح نهادی و رشد پایدار ساخته شده است. بهعنوان بزرگترین و نقدشوندهترین دارایی کریپتو، بیت کوین دارای ارزش بازار ۱.۷ تریلیون دلاری و ۹۴ میلیارد دلار داراییهای صندوق قابل معامله در بورس (ETF) است. حتی بخشی از این نقدینگی که به دیفای منتقل شود، میتواند بازی را تغییر دهد.
بیت کوین بیش از ۱ تریلیون دلار نقدینگی استفادهنشده دارد و همچنان علاقه زیادی از سوی سرمایهگذاران نهادی و صندوقهای ثروت ملی جذب میکند، بهطوریکه دولتها در حال بررسی آن بهعنوان یک دارایی ذخیره بالقوه هستند. چندین پروژه در حال حاضر در حال ساخت بر روی بیت کوین هستند و یک اکوسیستم پایدار ایجاد میکنند که در آن کاربران میتوانند قابلاعتمادترین دارایی دیجیتال را در اختیار داشته باشند و در عین حال از طریق مکانیسمهای دیفای آن را مولد کنند.
اتریوم لحظه خود را داشت. سولانا هیاهوی خود را داشت. اکنون نوبت بیت کوین است که دیدگاه اصلی ساتوشی از یک سیستم مالی غیرمتمرکز را محقق کند.