مقیاسپذیری EVM نیازمند L1 است، نه L2
زمانی که CryptoKitties در سال ۲۰۱۷ شبکه اتریوم را به سقوط انداخت، صنعت درس سختی درباره مقیاسپذیری بلاکچین آموخت. امروز، با بیش از ۱۰۰ میلیارد دلار قفلشده در دیفای و میلیونها توکن غیرقابل تعویض (NFT) در حال معامله، آن درس بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. موتور مجازی اتریوم (EVM) – که موتور محرک این فعالیتهاست – در آستانه رسیدن به محدودیتهای خود قرار دارد.
پاسخ جامعه رمزنگاری تا به امروز استفاده از راهحلهای لایه ۲ بوده؛ زنجیرههای جداگانهای که تراکنشها را پردازش و نتیجه را به اتریوم گزارش میدهند. اما چه میشود اگر جستجو برای پاسخها در مکان نادرستی انجام شده باشد؟
راهحلهای لایه ۲ مدتهاست که به عنوان کلید حل چالشهای عملکردی EVM معرفی شده بودند، چرا که توانایی تخلیه بار محاسباتی از اتریوم به یک زنجیره فرعی را دارند. اما همانطور که انتظار میرفت، این راهحلها بیشتر شبیه «تعمیرات سریع» بودند تا یک راهحل دائمی. به گزارش Gemini، در سال ۲۰۲۴ هر ۱۹ روز یک لایه ۲ جدید ظاهر میشد که نشان از ایجاد مشکلات بیشتر توسط فضای رقابتی داشت.
راهحلهای لایه ۲ با چالشهای خاص خود همراهند؛ از جمله مسائل مربوط به تمرکزگرایی و عدم تعاملپذیری. بسیاری از این زنجیرهها با توالیدهندههای متمرکز کار میکنند که میتواند شبکه را در معرض سانسور تراکنشها، تغییر ترتیب تراکنشها و مشکلات دیگری قرار دهد. همچنین، ویتالیک بوتیرین در پست وبلاگی خود اعلام کرد که لایههای ۲ در حفظ تعاملپذیری دچار مشکل هستند که به وضعیت نامنظم این لایهها دامن زده و منجر به تکهتکه شدن نقدینگی و تجربه کاربری پیچیده شده است.
طراحیهای پیشرفته رولآپ تلاش کردهاند تا این نقاط ضعف را برطرف کنند. اخیراً طرحی به نام «رولآپهای بومی» مطرح شده که قصد دارد مسائل تمرکزگرایی در لایه ۲ را حل کند. اما این طراحی ارزش از پروژهها میگیرد و میتواند پذیرش آنها را به شدت کاهش دهد. بنابراین، شک وجود دارد که رولآپهای بومی پاسخ جامع تمام مشکلات فوری اتریوم باشند.
با وجود چالشهایی مشابه با EVM، چرا باید به راهحلهای لایه ۲ اکتفا کرد؟ طبق گزارش L2BEAT، اجرای تمامی لایههای ۲ اصلی سالانه حدود ۹۵.۵۳ میلیون دلار هزینه میبرد. به جای هدر دادن منابع برای ساخت و نگهداری لایههای ۲ و راهحلهای تعاملپذیری، بهتر است تمرکز بر بهبود لایه بنیادی موجود باشد.
برای ایجاد لایههای ۱ با بالاترین عملکرد، صنعت ابتدا باید رویکرد ارزیابی عملکرد بلاکچین را بازنگری کند. بیشتر بلاکچینها بر معیار تراکنش در هر ثانیه (TPS) تمرکز دارند. در حالی که بسیاری بر این باورند که افزایش TPS کلید پذیرش گسترده رمزنگاری است، این معیار نمیتواند به درستی توان محاسباتی شبکه را نشان دهد چرا که انواع تراکنشها نیازهای محاسباتی متفاوتی دارند. برای مثال، انتقال اتر ۲۱,۰۰۰ واحد گاز نیاز دارد، در حالی که انتقال توکن ERC-20 به ۶۵,۰۰۰ واحد گاز نیازمند است؛ این موضوع نشان میدهد که TPS ارزش واقعی در ردیابی تراکنشهای حجیم ندارد.
به همین دلیل، نیازمند توسعه معیاری استاندارد جدید هستیم که بهتر توان محاسباتی شبکهها را منعکس کند. در این راستا، شاخص «گاز در هر ثانیه» مطرح میشود؛ معیاری که هزینه گاز مورد نیاز برای پردازش تراکنشها را سنجیده و تفاوتهای تراکنشهای ساده و پیچیده را در نظر میگیرد. در حالی که TPS برای ارزیابی انتقالهای ساده ETH مفید است، «گاز در هر ثانیه» تصویر جامعتری از تلاشهای محاسباتی ارائه میدهد. با توجه به تازگی این مفهوم، سنجش آن در تمامی زنجیرهها فرآیندی زمانبر اما حیاتی در تحول بلاکچین به شمار میآید.
ظرفیت لایههای ۱ تا کنون نادیده گرفته شده است؛ چرا که بسیاری از پژوهشگران اتریوم روی نقشه راه محور رولآپ متمرکز بودند. به عنوان ستون فقرات کل اکوسیستم رمزنگاری، لایههای ۱ کلید مقیاسپذیری EVM محسوب میشوند. برای حل مشکل مقیاسپذیری EVM، لایههای ۱ باید از ابتدا EVM را با در نظر گرفتن بهبود عملکرد بازسازی کنند.
با افزایش حجم تراکنشها، EVM هم اکنون با ازدحام شدید شبکه و افزایش قیمت گاز روبهروست. زمان آن فرا رسیده است که لایههای ۱ برای جذب نسل بعدی کاربران ارتقا یابند. به کارگیری رویکردهایی مانند موازیسازی، همراه با تغییر مکانیسم اجماع و راهحلهای ذخیرهسازی، استانداردی نوین در عملکرد ایجاد خواهد کرد و محیطی سازندهپسندتر برای پروژهها فراهم میآورد.
در سالهای گذشته، لایههای ۲ به عنوان راهحل اجرای ارزان و سریع تراکنشها معرفی شده بودند؛ اما آنها همان چیزی نیستند که EVM نیاز دارد. از همان ابتدا، لایههای ۱ به عنوان راهحل واقعی مشکل مقیاسپذیری EVM مطرح بودهاند. زمان آن فرا رسیده است که به معیارهای عملکرد دقیقتر روی آورده و توجه را به بهبود عملکرد شبکه معطوف کنیم. این تغییرات راه را برای دستیابی به بالاترین پتانسیل EVM هموار میکند و سطوحی از مقیاسپذیری و کارآمدی را به ارمغان میآورد که پیش از این دیده نشده است. EVM برای ما باقی مانده است، اما آینده آن به توان صنعت در ساخت و بهبود وابسته خواهد بود.