NFT ها به آرامی به زیرساخت تبدیل میشوند
برخی معتقدند که NFTها دیگر اهمیت خود را از دست دادهاند. عدهای دیگر منتظر بازگشت موج انفجاری هنرهای مجازی هستند که همراه با چرخه بعدی بازار پدید میآید. اما واقعیت این است که هیچکدام از این دو فرضیه صحیح نیست. NFTها نه منقرض شدهاند و نه بهزودی شاهد یک دور دیگر از موج داغ سفتهبازی خواهند بود؛ بلکه اکنون وارد مهمترین مرحله تکاملی خود شدهاند: NFTها در حال تبدیل شدن به بخش اصلی زیرساخت دیجیتال در حوزه بازی، هوش مصنوعی و اپلیکیشنهای ماشینی هستند.
نشانههای واضحی وجود دارد که کاربری NFTها در حال جایگزین شدن با سفتهبازی است و این روند ادامهدار است. طبق گزارش DappRadar، در سه ماهه اول سال 2025، حجم معاملات NFTها 24 درصد کاهش یافته، اما تعداد معاملات تنها 10 درصد کم شده است؛ این به معنای کاهش متوسط قیمتهاست، نه خروج کاربران. اپلیکیشنهایی چون هوش مصنوعی و شبکههای اجتماعی که از NFT برای هویت، دارایی، مدارک و دسترسی استفاده میکنند، رشد قابل توجهی داشتهاند و حوزههایی مانند داراییهای واقعی (RWAs)، دامنههای NFT و داراییهای متاورس همچنان روند مثبت دارند.
در حوزه بازی، پلتفرمهایی مانند Mythical و The Sandbox همچنان رشد میکنند؛ جایی که داراییهای درونبازی، ارزش عملی و واقعی دارند. هرچند همچنان چشمانداز NFTهای قابل تعامل وجود دارد، اما پروژههایی هستند که این کاربردها را برای توسعهدهندگان و کاربران ارائه میدهند.
NFTها در ابتدا به منظور ایجاد مالکیت دیجیتال تاییدپذیر، هویت و حقوق قابل برنامهریزی خلق شدند، نه برای سفتهبازی. هدف اصلی، دادن مالکیت واقعی زندگی دیجیتال به افراد بود؛ چه هویت، سوابق سلامت، محتوای شبکههای اجتماعی یا آثار هنری آنها. NFTها روشی برای اثبات مالکیت ارائه کردند. این دیدگاه زیربنای جنبش وب ۳ بود، هرچند با ظهور میمکوینها و تبوتاب مالی کوتاهمدت، نگاه عمومی نسبت به NFTها و وب ۳ دستخوش تغییر شد.
حالا در عصر هوش مصنوعی عاملمحور، این کاربرد اصلی بار دیگر اهمیت یافته است. عاملیت هوش مصنوعی نیاز به هویتی مستقل، حافظه و کنترل دسترسی دارد تا بتواند موثر و مطمئن روی بلاکچین فعالیت کند. با پیشرفت چارچوبهای هوش مصنوعی، NFTها بهعنوان زیرساخت جا میگیرند. NFTها نقش لنگر هویت، محفظه دادههای تاییدپذیر و مدرک دسترسی دارند و برای عاملهای هوش مصنوعی کاربردی هستند؛ طوری که حتی میتوانند تراکنش امضا کرده یا منطق قرارداد اجرا کنند و اعتبار آنها توسط NFT تضمین شود.
این کاربرد، هم اکنون اجرایی شده است. مثلا شبکه ReinforcedAI روی بلاکچین Bittensor، NFTهایی بهعنوان مدرک ممیزی موفقیتآمیز قراردادهای سالیدیتی صادر میکند و امکان بازبینی رمزنگاریشده و پاداش غیرمتمرکز را فراهم میسازد. همچنین NFTها برای تایید فرآیندهای ورودی-خروجی در مسیرهای هوش مصنوعی استفاده میشوند. پروژه Peaq نیز با استفاده از «NFT ماشین» به وسایل نقلیه و پهپادها هویت و استقلال برای انجام تراکنشها میدهد.
با ادغام بیشتر عاملهای هوش مصنوعی در سیستمهای وب ۳، NFTها زیرساخت جریانهای کاری متنوعی از کیف پولهای شخصی هوش مصنوعی تا عاملهای غیرقابل تعویض خودمختار را فراهم خواهند کرد.
رشد کیف پولهای اجتماعی نیز عامل دیگری است. کاربران به جای مدیریت کلیدهای پیچیده، با ایمیل یا ورود اجتماعی ثبتنام میکنند و تصویر پروفایل، عضویتها و مدارکشان (که عملا NFT هستند) جزئی از هویت وب ۳شان محسوب میشود. بیش از ۵۰ درصد کاربران ۱۸ تا ۳۴ سال، به ویژه در بازی و برنامههای اجتماعی، به طور دائمی از این کیف پولها استفاده میکنند. این کیف پولها تجربه کاربری عالی و ادغام آسان NFTها را ارائه میدهند. مثلا در پلتفرمهای بازی اجتماعی، بازیکنان شاید متوجه نباشند که آواتار، ایموت یا دستاوردهایشان NFT است، ولی این داراییها قابل انتقال، معامله و گسترش بین پلتفرمها هستند.
تجربیات گذشته نشان داده مالکیت واقعی و تجربه کاربری عالی برای موفقیت برنامههای اجتماعی-مالی (SocialFi) حیاتی است. NFTها ناپدید نمیشوند؛ بلکه به هسته زیرساخت بدل شدهاند و به عنوان لایه زیرین مالکیت دارایی، منطق تراکنش و رفتار عاملهای مستقل در سیستمهای غیرمتمرکز عمل میکنند. NFTها اکنون اقتصاد بازیکنمحور در بازیها، ظرف هویت و مدارک برای عاملهای AI و پرداختها و حقوق دسترسی در شبکههای ماشین به ماشین را پشتیبانی میکنند.
این نشانه تغییر معماری بزرگتری است؛ از داراییهای مشهود و کلکسیونی به اجزای پنهان و زیرساختی که در کیف پولها، تولکیتها و پروتکلها تعبیه شدهاند. NFTها اکنون دسترسی، مالکیت داده و تعاملپذیری را تامین میکنند و نقششان از داراییهای قابل رؤیت به بخشهای حیاتی سیستم تغییر یافته است.
منتظر ماندن برای بازگشت سفتهبازی NFTها، معیاری اشتباه برای موفقیت است؛ پیشرفت واقعی اکنون در سطح زیرساخت رخ میدهد، جایی که NFTها آرام و بیسروصدا به جزئی جداییناپذیر تبدیل شدهاند.