چین با طرح ویژه افزایش مصرف، به دنبال تحول اقتصادی

چین: سه مانع ساختاری برای افزایش مصرف

داده‌های اقتصادی چین در ماه‌های ژانویه و فوریه بهتر از حد انتظار بود. در همین حال، چین روز یکشنبه «طرح اقدام ویژه برای افزایش مصرف» را با هدف افزایش درآمدها، تثبیت بازارهای مسکن و سهام و بهبود خدمات پزشکی و بازنشستگی رونمایی کرد. در واقع، تغییر توازن اقتصاد از سرمایه‌گذاری به سمت مصرف داخلی، از اهداف صریح چین از زمان کنفرانس کار اقتصادی مرکزی در دسامبر ۲۰۰۴ بوده است. با این حال، سه مانع ساختاری عمده وجود دارد که از هرگونه تلاش معنادار برای افزایش نقش مصرف در اقتصاد جلوگیری می‌کند.

موانع ساختاری

۱. سطح پایین درآمد خانوار: درآمد خانوار در چین ۶۱٪ از تولید ناخالص داخلی را تشکیل می‌دهد، در حالی که در کشورهای غربی این سهم معمولاً بین ۷۰ تا ۸۰٪ است. مدل رشد مبتنی بر سرمایه‌گذاری چین باعث می‌شود که دولت‌های محلی بخش قابل توجهی از تولید اقتصادی را به دلیل کنترل فروش زمین و سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌ها به خود اختصاص دهند.

۲. پس‌انداز احتیاطی بالا: خانوارها بخش قابل توجهی از درآمد خود (بیش از ۳۰٪ از تولید ناخالص داخلی) را پس‌انداز می‌کنند که بخشی از آن به دلیل ضعف شبکه‌های ایمنی اجتماعی، کاهش امنیت شغلی و جمعیت در حال پیر شدن است. علاوه بر این، ثروت در میان گروه‌های با درآمد بالاتر متمرکز است که تمایل بیشتری به پس‌انداز دارند تا مصرف.

۳. سطح بالای بدهی خانوار: بدهی خانوار نسبت به درآمد خانوار بسیار زیاد است (۱۴۵٪). به عنوان مقایسه، بدهی خانوارهای ایالات متحده نسبت به درآمد قابل تصرف در سه‌ماهه چهارم ۲۰۲۴ معادل ۹۵٪ بود.

راهکارهای پیشنهادی

به نظر ما، اصلاحات مالی که سهم بیشتری از اقتصاد را به خانوارها اختصاص دهد، همراه با بازنگری تدریجی ارزش پول چین، می‌تواند به این کشور در دستیابی به تغییر توازن دیرهنگام از سرمایه‌گذاری به مصرف کمک کند.