رویای اروپا برای یورو بهعنوان ارز ذخیره جهانی – گزارش کامرزبانک
دیروز رئیس بانک مرکزی اروپا، کریستین لاگارد، در برلین سخنرانیای داشت. موضوع صحبت او این بود که چگونه یورو میتواند در آینده جایگزین دلار بهعنوان ارز غالب جهانی شود. اولریش لوشتمان، رئیس بخش تحقیقات ارز و کالا در کامرزبانک، اشاره میکند که این سخنرانی ارزش خواندن دارد.
لوشتمان میگوید: «به نظر من لاگارد وقتی میگوید: ‹میزان استفاده یک ارز در تجارت بهویژه اهمیت دارد؛ زیرا راه اولیه ورود به استفاده گسترده بینالمللی را فراهم میکند.› درست میگوید. ذخایر ارزی نگه داشته میشوند تا در بدترین سناریوی بحران تراز پرداختها بتوانند واردات کشور را تأمین کنند. کفایت این ذخایر بر حسب «ماههای پوشش واردات» اندازهگیری میشود. اگر کل جهان مبادلات خود را از دلار به ارز دیگری منتقل کند، بانکهای مرکزی و وزارتخانههای دارایی هم باید ذخایرشان را به آن ارز انتقال دهند. بنابراین «نظم» ارز جهانی مبتنی بر دلار صرفاً نتیجه استفاده گسترده آن در تراکنشهای فرامرزی توسط کشورهای ثالث است.
او ادامه میدهد: «آنهایی که زودتر از سیستم دلاری خارج شوند، اگر بخواهند از وسیله تراکنش غیرمعمول استفاده کنند، باید هزینههای تراکنش بالاتری پرداخت کنند. به همین دلیل است که سیستم مبتنی بر دلار پایدار باقی مانده و از بحرانها عبور کرده است. بنابراین مسئله این نیست که آیا یورو ارز ذخیره جهانی اندکی بهتر خواهد بود یا خیر؛ بلکه تنها در صورتی میتواند جایگزین دلار شود که ادامه استفاده از دلار برای تعداد کافی از کاربران موجود کاملاً غیرقابلقبول گردد و آنها حاضر باشند هزینههای اولیه مخالفت را بپذیرند. من معتقدم سیاست تحریمی آمریکا میتواند بزرگترین عامل خطر برای سلطه دلار شود؛ خصوصاً اگر برای مناطق بزرگ اقتصادی (مثلاً اتحادیه اروپا) غیرقابلقبول شود.»
او در پایان اشاره میکند: «فقط به این دلیل که آمریکا کسری مداوم حساب جاری دارد و پیوسته دلار به خارج منتقل میکند، این امر کمبود دلار در سایر نقاط جهان را ایجاد نمیکند؛ چرا که جهان همیشه به ارز ذخیره بیشتری نیاز دارد. اگر فردا یورو ارز ذخیره جهانی میشد و منطقه یورو همچنان مازاد حساب جاری داشت، در بقیه جهان کمبود یورو به وجود میآمد: برای پرداخت صادرات منطقه یورو، سایر کشورها مجبور بودند دائماً ارز ذخیره جدید را به صادرکننده آن یعنی منطقه یورو انتقال دهند. در نتیجه ارزش یورو – بسیار بیشتر از آنچه از منظر داخلی توجیه شود – افزایش مییافت.»