ریزش قیمت نفت WTI؛ آیا تنش ایران و اسرائیل بازار جهانی را تهدید می‌کند؟

پیش‌بینی قیمت نفت: افت WTI همزمان با نظارت بازارها بر تنش اسرائیل و ایران و امید به کاهش بحران

نفت خام وست تگزاس اینترمدیت (WTI) روز دوشنبه پس از افزایش نزدیک به ۶ درصدی در روز جمعه، روند نزولی یافته است. تنش میان اسرائیل و ایران، تنگه هرمز را هدف گرفت و نگرانی‌ها درباره اختلال در عرضه نفت را افزایش داد. نفت WTI سطح حمایتی ۷۰ دلار را شکست، زیرا ایران به‌دنبال تضمین‌های عدم مداخله آمریکا پیش از آغاز مذاکرات هسته‌ای است.

قیمت نفت WTI در روز دوشنبه در حال کاهش است و بخشی از رشد نزدیک به ۶ درصدی جمعه را پس گرفته است. قیمت این نفت از سطح کلیدی ۷۰ دلار عبور کرده و اکنون این سطح به عنوان مقاومت عمل می‌کند. معامله‌گران همچنان نسبت به تشدید تنش‌های اسرائیل و ایران، به‌ویژه پس از اظهارات اخیر دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، خارج از کاخ سفید، محتاط هستند. بنابر گزارش رویترز، ترامپ ابراز امیدواری کرد که اسرائیل و ایران بتوانند به توافق برسند، اما تأکید کرد گاهی «باید جنگید.» این پیام‌های متناقض درباره احتمال کاهش تنش در کنار تهدید‌های آشکار، ریسک قیمتی نفت را بالا نگه داشته است.

در این میان، روزنامه وال‌استریت ژورنال گزارش داده که ایران از واسطه‌هایی در پایتخت‌های عربی برای انتقال پیام‌هایی استفاده کرده که مایل به پرهیز از ورود مستقیم آمریکا به جنگ، همزمان با مذاکره برای توقف یا کاهش تنش، است. یک مقام عرب گفته: «ایرانی‌ها می‌دانند آمریکا از اسرائیل در دفاعش حمایت می‌کند و مطمئن هستند آمریکا از نظر لجستیکی هم حامی اسرائیل است، اما آن‌ها تضمین می‌خواهند که آمریکا به حملات نپیوندد.» در نتیجه، قیمت نفت به زیر ۷۰ دلار سقوط کرده که فعلاً نقش مقاومت را ایفا می‌کند. با این حال، اگر توافق رخ ندهد و بحران ادامه یابد، ریسک‌های مضاعفی، به‌ویژه درباره تنگه هرمز، وجود خواهد داشت.

تنگه هرمز؛ نقطه حساس عبور نفت جهان

همان‌طور که در نمودار بالا مشاهده می‌شود، تنگه هرمز گلوگاهی حیاتی است که روزانه حدود ۱۸ تا ۱۹ میلیون بشکه نفت، معادل ۲۰ درصد مصرف جهانی نفت، از آن عبور می‌کند. این آبراه باریک میان سواحل جنوبی ایران و شبه‌جزیره مُسَندَم عمان قرار دارد و تنها راه دریایی خروجی برای نفت میدان‌های خلیج فارس به سمت دریای عربی است. به‌دلیل عرض کمی که در برخی نقاط فقط ۲۰ تا ۳۰ مایل و دو مسیر رفت‌وآمد ویژه نفتکش‌ها وجود دارد و نبود هیچ مسیر جایگزین کاملاً معادل، هرگونه وقوع درگیری نظامی یا تهدید به بستن این تنگه، بلافاصله یک پنجم تجارت جهانی نفت را متوقف می‌کند.

این فشار ناگهانی بر عرضه، موجب افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل و بیمه نفتکش‌ها می‌شود و در نتیجه، قیمت شاخص‌هایی مانند WTI را به سرعت افزایش می‌دهد. طبق نمودار زیر، منتشرشده توسط اداره اطلاعات انرژی آمریکا، در سال ۲۰۲۳ روزانه حدود ۲۰.۹ میلیون بشکه نفت، یعنی حدود ۲۰٪ مصرف جهانی فرآورده‌های نفتی و بیش از ۲۵٪ نفت خام ترانزیت شده دریایی، از این مسیر عبور کرده است.

با توجه به نبود مسیر جایگزین کامل برای حمل‌ونقل دریایی و محدودیت ظرفیت خطوط لوله جایگزین در عربستان سعودی و امارات متحده عربی، هرگونه رویارویی نظامی، محاصره یا تهدید به بستن تنگه بلافاصله عرضه جهانی را محدود، هزینه حمل‌ونقل و بیمه را افزایش و می‌تواند قیمت WTI را با جهشی سریع روبرو کند.