چگونه قیمت تتر (USDT) تعیین می‌شود؟ سازوکارهای حفظ ارزش یک دلاری

در بازاری که هر لحظه تحت‌تأثیر نوسانات شدید قرار می‌گیرد، وجود ارزی مانند تتر می‌تواند نقش یک نقطه اتکا را برای معامله‌گران ایفا کند. تتر (USDT) با هدف حفظ ارزش نزدیک به یک دلار طراحی شده و همین ویژگی باعث شده هنگام افزایش تقاضا یا حتی فروش تتر در مقیاس گسترده، توجه‌ بسیاری به سازوکار تثبیت قیمت آن جلب شود. در ادامه بررسی می‌کنیم که این پشتوانه‌ها چگونه عمل می‌کنند و چه عواملی تعیین‌کننده نهایی قیمت تتر هستند.

پشتوانه و ترکیب دارایی‌ها

پایه و اساس ثبات تتر، بر دارایی‌های واقعی و ملموس استوار است. شرکت تتر ادعا می‌کند که هر واحد USDT با مجموعه‌ای از نقدینگی، معادل‌های نقدی مانند اوراق خزانه آمریکا، اوراق تجاری، وام‌های تضمین‌شده و دیگر دارایی‌های نقدشونده پشتیبانی می‌شود. این دارایی‌ها مثل یک صندوق پشتیبان عمل می‌کنند و گزارش‌های دوره‌ای حسابرسی – که توسط موسسات مستقل منتشر می‌شود – میزان آن‌ها را نسبت به تعداد توکن‌های در گردش نشان می‌دهد. این گزارش‌ها اعتماد کاربران را تقویت می‌کنند و بر ثبات قیمت تتر تاثیر می‌گذارند.

با وجود این پشتوانه کاربران احساس امنیت می‌کنند، چون می‌دانند هر توکن با چیزی واقعی حمایت می‌شود و در مواقع لازم، امکان تبدیل آن به دلار واقعی وجود دارد. در ایران نیز قیمت تتر همگام با قیمت دلار حرکت می‌کند و اختلاف بسیار کمی با هم دارند.

سازوکار عرضه و بازخرید (Mint & Burn)

یکی از هوشمندانه‌ترین بخش‌های سیستم تتر، کنترل دقیق عرضه و حذف توکن‌هاست که بر اساس جریان واقعی پول کار می‌کند. این فرایند مثل تنظیم شیر آب عمل می‌کند تا سطح آب همیشه متعادل بماند. 

• ایجاد (Minting): وقتی کاربران بزرگ یا نهادهای معتبر دلار به حساب تتر واریز می‌کنند، شرکت به همان اندازه USDT جدید تولید و وارد بازار می‌کند.
• بازخرید: کاربران واجد شرایط می‌توانند تترهای خود را برگردانند و دلار دریافت کنند؛ در این‌حال، توکن‌های برگشتی از گردش خارج و سوزانده (Burn) می‌شوند.

این مکانیزم عرضه را با تقاضا هماهنگ می‌کند: تقاضا که زیاد شود، توکن‌ها بیشتر می‌شوند و برعکس. نتیجه‌اش حفظ تعادل قیمت نزدیک به یک دلار است.

نقش آربیتراژ و نیروهای بازار

حالا تصور کنید معامله‌گرانی وجود دارند که مثل شکارچیان فرصت، همیشه آماده‌اند تا از کوچک‌ترین اختلاف قیمت سود ببرند. این همان آربیتراژ است که یکی از قوی‌ترین نیروها برای حفظ ثبات تتر به شمار می‌رود. این رویه به این صورت است:

• اگر قیمت تتر بالاتر از 1 دلار برود، معامله‌گران آن را می‌فروشند و از طریق بازخرید رسمی، دلار می‌گیرند. این کار عرضه را افزایش می‌دهد و قیمت را پایین می‌کشد.
• اگر قیمت پایین‌تر از 1 دلار شود، آن‌ها تتر ارزان می‌خرند و بعدا با سود می‌فروشند یا بازخرید می‌کنند. این کاهش عرضه، قیمت را دوباره به هدف برمی‌گرداند.

این چرخه مداوم باعث می‌شود انحراف از یک دلار فقط موقتی باشد و بازار سریع به تعادل برسد.

اعتماد بازار و نقش روانی آن

ثبات تتر فقط به مکانیزم‌های فنی خلاصه نمی‌شود؛ بخش بزرگی از آن به ذهنیت و باور کاربران بستگی دارد. وقتی معامله‌گران و موسسات به توانایی شرکت برای بازخرید توکن‌ها اعتماد دارند، ارزش تتر استوار باقی می‌ماند. اما اگر شفافیت ذخایر زیر سوال برود مثلا در گزارش‌های حسابرسی این اعتماد ممکن است از دست برود.

تتر برای حفظ این اعتماد، گزارش‌های منظم منتشر می‌کند و با رگولاتورها همکاری دارد، هرچند برخی منتقدان هنوز خواهان حسابرسی‌های عمیق‌تر و شفاف‌تر هستند. 

محدودیت‌ها و ریسک‌های تتر

با همه این طراحی‌های هوشمند، تتر هم مثل هر سیستم دیگری، نقاط ضعفی دارد که باید به آن‌ها توجه کنیم. مثلا:

بازخرید مستقیم برای همه کاربران باز نیست و معمولا فقط حساب‌های سازمانی با حداقل مبلغ مشخص می‌توانند از آن استفاده کنند.

در دوره‌های آشفتگی شدید، مثل سقوط بازار، نقدینگی کم می‌شود، تقاضا برای بازخرید زیاد و آربیتراژگران ممکن است نتوانند سریع عمل کنند. این شرایط می‌تواند بر قیمت تتر تاثیر منفی بگذارد.

تتر؛ پناهگاه امن تریدرها

در نهایت، قیمت تتر اتفاقی نیست؛ بلکه نتیجه هماهنگی پشتوانه‌های واقعی، کنترل عرضه و تقاضا، قدرت آربیتراژ و سطح اعتماد بازار است. هرچند هدف اصلی‌اش حفظ ارزش یک دلاری است، اما دوام این ثبات به شفافیت و باور کاربران گره خورده‌است.