بهترین صرافی غیر متمرکز | نقد و بررسی جامع DEX ها

با رشد دیفای، انتخاب بهترین صرافی غیر متمرکز به یکی از دغدغه‌های اصلی کاربران ارز دیجیتال تبدیل شده است. بسیاری از کاربران به دنبال راهی برای سواپ بدون واسطه، امنیت بالاتر، حذف احراز هویت و کاهش ریسک تحریم هستند.

در این راهنما به صورت جامع بررسی می‌کنیم که صرافی غیر متمرکز چیست، چگونه کار می‌کند، چه تفاوتی با صرافی متمرکز دارد و در نهایت بهترین DEXها برای کاربران ایرانی کدام‌اند.

صرافی غیر متمرکز چیست؟

صرافی غیر متمرکز یا DEX پلتفرمی است که بدون واسطه مرکزی امکان معامله ارزهای دیجیتال را فراهم می‌کند. در این ساختار، دارایی‌ها در اختیار خود کاربر باقی می‌مانند و هیچ نهاد متمرکزی کنترل سرمایه را در دست ندارد. این همان مفهوم غیر متمرکز است که پایه دیفای را تشکیل می‌دهد.

مفهوم غیر متمرکز (DEX)

در صرافی‌های غیر متمرکز، تراکنش‌ها مستقیما بین کیف پول کاربران و از طریق قراردادهای هوشمند انجام می‌شود. به همین دلیل خطر مسدود شدن حساب یا بلوکه شدن دارایی تقریبا از بین می‌رود.

تفاوت صرافی غیر متمرکز با صرافی متمرکز

در این بخش تفاوت صرافی غیر متمرکز با صرافی متمرکز را از نظر ساختار، امنیت، مالکیت دارایی و شیوه انجام معاملات بررسی می‌کنیم.

🔹مالکیت دارایی‌ها: در صرافی غیر متمرکز، دارایی‌ها همیشه در کیف پول شخصی کاربر باقی می‌مانند و صرافی کنترلی روی آن ندارد. اما در صرافی متمرکز، دارایی‌ها به کیف پول صرافی منتقل می‌شوند و کاربر مالک مستقیم آن‌ها نیست.

🔹امنیت: امنیت در صرافی غیر متمرکز به کیفیت قراردادهای هوشمند و دقت کاربر بستگی دارد و ریسک هک متمرکز وجود ندارد. در صرافی متمرکز، امنیت به زیرساخت صرافی وابسته است و در صورت هک یا مسدود سازی، دارایی کاربران در خطر قرار می‌گیرد.

🔹کارمزد: در صرافی‌های غیر متمرکز، هزینه معامله مستقیما به شرایط شبکه و ساختار پلتفرم بستگی دارد و ممکن است در زمان‌های شلوغی افزایش پیدا کند. در صرافی‌های متمرکز معمولا کارمزد مشخص‌تری دارند اما هزینه‌های جانبی مانند برداشت یا محدودیت‌های عملیاتی می‌تواند مجموع هزینه را بیشتر کند.

🔹نقدینگی: نقدینگی در صرافی‌های متمرکز معمولا بالاتر و پایدارتر است چون کاربران زیادی به صورت متمرکز معامله می‌کنند. در صرافی‌های غیر متمرکز، نقدینگی وابسته به استخرهای نقدینگی و مشارکت کاربران است و ممکن است نوسان داشته باشد.

🔹قانون گذاری: صرافی‌های متمرکز تحت قوانین و نظارت‌های رسمی فعالیت می‌کنند و ملزم به احراز هویت کاربران هستند. صرافی‌های غیر متمرکز معمولا خارج از چارچوب‌های سخت گیرانه قانون گذاری عمل می‌کنند و مسئولیت استفاده بر عهده خود کاربر است.

صرافی غیر متمرکز (DEX) چگونه کار می کند؟

در این بخش می‌بینید صرافی غیر متمرکز چگونه با قرارداد هوشمند و بدون واسطه، معاملات را انجام می‌دهد.

• قرارداد هوشمند

قرارداد هوشمند کدی است که شرایط معامله را مشخص کرده و بدون دخالت انسان اجرا می‌شود. این ساختار باعث می‌شود اعتماد به شخص ثالث حذف شود.

• سواپ بدون واسطه

در DEXها کاربر کیف پول خود را متصل می‌کند، توکن مبدا و مقصد را انتخاب کرده و سواپ بدون واسطه انجام می‌شود؛ بدون ثبت نام و بدون نیاز به اعتماد به شخص ثالث.

انواع صرافی های غیر متمرکز

در این بخش با انواع صرافی های غیر متمرکز، مدل های مختلف DEX و تفاوت آن ها در نحوه انجام معاملات آشنا می‌شوید.

💠صرافی های غیر متمرکز بازارسازان خودکار (AMM)

در این نوع صرافی های غیر متمرکز، معاملات از طریق استخرهای نقدینگی انجام می‌شود و خبری از خریدار و فروشنده مستقیم نیست. قیمت دارایی‌ها با فرمول‌های ریاضی تعیین می‌شود و کاربران می‌توانند بدون واسطه توکن‌ها را سواپ کنند. این مدل رایج‌ترین ساختار در DEXهاست.
بهترین صرافی غیر متمرکز برای ایرانی‌ها نیز از همین فرمول استفاده می‌کنند.

💠صرافی های غیر متمرکز تجمیع‌ کنندگان نقدینگی

این صرافی‌ها خودشان نقدینگی مستقلی ندارند و قیمت‌ها را از چند DEX مختلف جمع آوری می‌کنند. هدف آن‌ها ارائه بهترین نرخ ممکن با کمترین اسلیپیج است. این مدل بیشتر برای کاربرانی مناسب است که به دنبال قیمت بهینه هستند.

💠صرافی های مبتنی بر دفترچه سفارش (Order Book)

در این مدل، سفارش‌های خرید و فروش مشابه صرافی‌های متمرکز ثبت می‌شوند اما کنترل دارایی همچنان در اختیار کاربر باقی می‌ماند. تطبیق سفارش‌ها به صورت غیر متمرکز یا نیمه غیر متمرکز انجام می‌شود و شفافیت بالاتری نسبت به مدل AMM دارد.

مزایا و معایب صرافی های غیرمتمرکز

ویژگی های بهترین صرافی غیر متمرکز برای ایرانی ها

🔹عدم نیاز به احراز هویت: یکی از مهم‌ترین مزیت‌های صرافی‌های غیر متمرکز این است که برای استفاده از آن‌ها نیازی به ثبت نام یا احراز هویت وجود ندارد. این ویژگی باعث حفظ حریم خصوصی کاربران و دسترسی آزاد، مخصوصا برای کاربران ایرانی، می‌شود.

🔹امنیت بالا و کنترل کامل دارایی: در بهترین صرافی غیر متمرکز، دارایی‌ها همیشه در کیف پول شخصی کاربر باقی می‌مانند و صرافی هیچ کنترلی روی آن‌ها ندارد. این موضوع ریسک هک متمرکز، مسدود شدن حساب یا بلوکه شدن دارایی را به شدت کاهش می‌دهد.

🔹دسترسی جهانی: صرافی‌های غیر متمرکز بر بستر بلاکچین فعالیت می‌کنند و استفاده از آن‌ها بدون نیاز به ساخت حساب کاربری یا تایید هویت امکان پذیر است. کاربران تنها با در اختیار داشتن یک کیف پول ارز دیجیتال و اتصال به اینترنت می‌توانند معاملات خود را به صورت مستقیم انجام دهند.

🔹پشتیبانی از چند زنجیره: بهترین صرافی غیرمتمرکز معمولا روی چند شبکه بلاکچین فعال است و این امکان را می‌دهد که کاربر با توجه به سرعت و هزینه، شبکه مناسب را انتخاب کند.

🔹کارمزد منطقی و شفاف: در صرافی‌های غیر متمرکز، ساختار کارمزد شفاف است و کاربر از قبل می‌داند بابت هر معامله چه هزینه‌ای پرداخت می‌کند. نبود هزینه‌های پنهان یکی از دلایل محبوبیت DEXهاست.

🔹نقدینگی بالا: نقدینگی بالا باعث می‌شود معاملات با سرعت بیشتر و اختلاف قیمت کمتر انجام شوند. بهترین صرافی غیر متمرکز معمولا حجم بالایی از نقدینگی را در استخرهای خود دارد که این موضوع تجربه معاملاتی بهتری ایجاد می‌کند.

لیست بهترین صرافی غیر متمرکز برای ایرانی ها

صرافی یونی سواپ (Uniswap)

یونی سواپ یکی از قدیمی‌ترین و پرکاربردترین صرافی‌های غیر متمرکز مبتنی بر مدل بازارساز خودکار (AMM) است که ابتدا روی شبکه اتریوم راه اندازی شد. این صرافی به دلیل نقدینگی بسیار بالا، تنوع جفت ارزها و سادگی رابط کاربری، انتخاب اصلی بسیاری از کاربران برای سواپ توکن‌هاست. با این حال، هزینه تراکنش روی شبکه اتریوم در زمان شلوغی می‌تواند بالا باشد.

صرافی پنکیک سواپ (PancakeSwap)

پنکیک سواپ یک صرافی غیر متمرکز مبتنی بر AMM است که روی شبکه BNB Chain فعالیت می‌کند. این صرافی به دلیل هزینه تراکنش کمتر نسبت به اتریوم و رابط کاربری ساده، برای کاربران تازه کار محبوب است. تمرکز اصلی آن روی اکوسیستم BNB است و تنوع توکن‌های آن بیشتر به این شبکه محدود می‌شود.

صرافی وان اینچ (1inch)

وان اینچ یک صرافی غیر متمرکز مستقیم نیست، بلکه یک تجمیع کننده نقدینگی است که قیمت‌ها را از چندین DEX مختلف بررسی می‌کند. هدف آن پیدا کردن بهترین نرخ معامله با کمترین اختلاف قیمت است. این پلتفرم برای معاملات با حجم بالاتر کاربردی است، اما همچنان هزینه نهایی معامله به شرایط شبکه بستگی دارد.

صرافی دی وای دی ایکس (dYdX)

دی وای دی ایکس یک صرافی غیر متمرکز تخصصی برای معاملات پیشرفته مانند معاملات مشتقه است. این پلتفرم از نوع دفترچه سفارش استفاده می‌کند و تجربه‌ای نزدیک به صرافی‌های متمرکز ارائه می‌دهد. dYdX بیشتر مناسب کاربران حرفه‌ای است و برای افراد مبتدی ممکن است پیچیده باشد.

صرافی سوشی سواپ (SushiSwap)

سوشی سواپ ابتدا به عنوان یک فورک از یونی سواپ راه اندازی شد اما به مرور امکانات بیشتری اضافه کرد. این صرافی از چندین شبکه بلاکچین پشتیبانی می‌کند و امکانات دیفای متنوعی دارد. با وجود قابلیت‌های بیشتر، نقدینگی آن در برخی جفت ارزها کمتر از یونی سواپ است.

صرافی بایننس دکس (Binance DEX)

بایننس دکس صرافی غیر متمرکز وابسته به اکوسیستم BNB است که بر پایه دفتر سفارش کار می‌کند. این صرافی سرعت بالایی دارد و برای معاملات ساده طراحی شده است. با این حال، از نظر سطح تمرکز زدایی، نسبت به بسیاری از DEXهای دیگر محدودتر محسوب می‌شود.

صرافی برگر سواپ (Burger Swap)

برگر سواپ یک صرافی غیرمتمرکز مبتنی بر AMM در شبکه BNB Chain است. تمرکز آن روی سواپ سریع توکن‌های این شبکه با هزینه نسبتا پایین است. این صرافی بیشتر برای معاملات ساده مناسب است و اکوسیستم آن نسبت به DEXهای بزرگ‌تر محدودتر است.

صرافی کرو فایننس (Curve Finance)

کرو فایننس یک صرافی غیر متمرکز تخصصی برای سواپ استیبل کوین‌ها و دارایی‌های هم قیمت است. طراحی آن باعث می‌شود اختلاف قیمت در این نوع معاملات بسیار کم باشد. این صرافی برای تریدرهای عمومی کمتر جذاب است اما برای معاملات پایدار بسیار کارآمد است.

صرافی آی دی ای ایکس (IDEX)

آی دی ای ایکس یک صرافی غیر متمرکز ترکیبی است که از دفترچه سفارش و تسویه غیر متمرکز استفاده می‌کند. این مدل باعث افزایش سرعت و کاهش خطا در معاملات می‌شود. با این حال استفاده از آن نسبت به DEXهای ساده‌تر نیاز به آشنایی بیشتری دارد.

صرافی بالانسر (Balancer)

بالانسر یک صرافی غیر متمرکز مبتنی بر AMM است که امکان ایجاد استخرهای نقدینگی با نسبت‌های متفاوت دارایی را فراهم می‌کند. این ویژگی آن را برای کاربران حرفه‌ای و تامین کنندگان نقدینگی جذاب کرده است. برای کاربران عادی، ساختار آن ممکن است پیچیده‌تر از DEXهای ساده باشد.

نحوه استفاده از صرافی های غیر متمرکز

نکات امنیتی هنگام استفاده از صرافی های غیر متمرکز

🔴 استفاده از کیف پول امن و معتبر

همیشه از کیف پول های شناخته شده و به روز استفاده کنید و کلید خصوصی یا عبارت بازیابی را در اختیار هیچ شخص یا سایتی قرار ندهید. امنیت صرافی غیر متمرکز مستقیما به امنیت کیف پول شما وابسته است.

🔴 بررسی آدرس و دامنه صرافی

پیش از اتصال کیف پول، آدرس سایت صرافی را به دقت بررسی کنید. سایت های جعلی با ظاهر مشابه یکی از رایج ترین روش های کلاهبرداری در صرافی های غیر متمرکز هستند.

🔴 دقت در تایید تراکنش ها و مجوز ها

هنگام تایید تراکنش یا اتصال به قرارداد هوشمند، جزئیات درخواست را بررسی کنید. اعطای مجوز نامحدود به قراردادهای ناشناس می‌تواند باعث دسترسی غیر مجاز به دارایی شود.

🔴 شروع معامله با مبالغ کم

اگر برای اولین بار از یک صرافی غیر متمرکز استفاده می‌کنید، ابتدا با مقدار کم معامله انجام دهید تا از صحت عملکرد و آشنایی با محیط اطمینان پیدا کنید.

🔴 استفاده نکردن از پروژه های ناشناس

سواپ توکن های ناشناخته یا تازه ایجاد شده می‌تواند ریسک بالایی داشته باشد. بهتر است تنها از صرافی ها و جفت ارزهایی استفاده کنید که سابقه و نقدینگی قابل قبول دارند.

🔴 به روز نگه داشتن مرورگر و کیف پول

استفاده از نسخه های قدیمی کیف پول یا مرورگر می‌تواند آسیب پذیری های امنیتی ایجاد کند. به روز رسانی منظم ابزارها نقش مهمی در افزایش امنیت دارد.

راهنمای نهایی انتخاب بهترین صرافی غیر متمرکز

در نهایت، اگر به دنبال معامله بدون واسطه، امنیت بالا و آزادی مالی هستید، انتخاب بهترین صرافی غیر متمرکز می‌تواند بهترین گزینه باشد.

در ادامه، نتایج بررسی ما از بهترین صرافی های غیر متمرکز بر اساس معیارهایی مانند نقدینگی، کارمزد، امنیت و شبکه های پشتیبانی شده ارائه شده است. این دسته بندی ها صرفا با هدف راهنمایی کاربران انجام شده و توصیه می‌شود پیش از انتخاب هر صرافی، شرایط، محدودیت ها و ریسک های آن را متناسب با نیاز شخصی خود به دقت بررسی کنید.

بهترین صرافی غیر متمرکز برای تازه کارها: یونی سواپ و پنکیک سواپ

بهترین صرافی غیر متمرکز برای کاربران ایرانی: یونی سواپ، پنکیک سواپ، سوشی سواپ، وان اینچ، کرو فایننس و بالانسر

بهترین صرافی‌ غیر متمرکز با کارمزد کم: پنکیک سواپ، برگر سواپ و کرو فایننس

بهترین صرافی غیر متمرکز برای تریدرهای حرفه‌ای: دی وای دی ایکس، بالانسر و آی دی ای ایکس